Czym jest szczęście

Czyta się: 4 minuty

Czym jest szczęście
Zdjęcie: Scott Higdon, Unsplash.com

Czym jest szczęście? Oglądam właśnie film, w którym para postanawia uczcić rocznicę ślubu wyjazdem do Paryża, z szampanem pitym w knajpce na świeżym powietrzu, spacerem nad Sekwaną, oglądaniem panoramy z wieży Eiffla oraz przejazdem taksówką obok malowniczo podświetlonego Łuku Triumfalnego. Ani słowa, oczywiście, o wszechobecnych tłumach turystów, ale najbardziej zaciekawiło mnie, jak wiele warunków musiało zostać spełnionych, żeby weekend można było uznać za romantyczny i żeby to małżeństwo poczuło się szczęśliwe w swoim towarzystwie. A przecież im więcej punktów do wypełnienia, tym większa szansa, że coś pójdzie nie tak i nie uda się zrealizować scenariusza, którego ukoronowaniem jest satysfakcja.

Tak przynajmniej uważał Epikur. Upraszczając jego poglądy, szczęście powinno się opierać na tak niewielu warunkach, jak to tylko możliwe, bo wtedy jest największa szansa na ich spełnienie.

Warunki szczęścia

Zastanawiam się nad propozycją Epikura i nad tym, jak mogłyby wyglądać moje warunki, które muszą być zaspokojone, abym czuła się szczęśliwa. Moja lista mogłaby wyglądać tak – jestem szczęśliwa, kiedy:

  • nic mnie nie boli
  • nie jestem głodna ani spragniona
  • nie jest mi zimno lub gorąco
  • nie grozi mi niebezpieczeństwo

Przy powyższej liście, moja uważność byłaby nakierowana na kwestionowanie dodatkowych warunków, które sobie i innym stawiam, aby czuć się szczęśliwą. Mogłabym się posłużyć minimalizmem (o którym więcej tutaj) i techniką świadomego dyskomfortu, o której pisałam tutaj. Patrzę na moją listę i widzę, że mogę ją uprościć do stwierdzenia „brak przykrości i niewygody”. Reszta to rzeczy nieważne. Ale czy na pewno tędy droga? Nie podoba mi się to, że brak w tym podejściu uwzględnienia kontekstu społecznego oraz podejmowania decyzji w oparciu o wartości. Przeprowadzam mały eksperyment myślowy: czy byłabym szczęśliwa, zapewniając sobie jedzenie i bezpieczeństwo kosztem moich bliskich? Nie! A czy mogę czuć się szczęśliwa, świadomie decydując się na niewygodny, głód, chłód i ból w imię najważniejszych dla mnie wartości? Tak!  

Czym jest szczęście? Życie w zgodzie z cnotami

Wygląda więc, że na pytanie „czym jest szczęście” bliższa jest mi definicja stoicka. Stoicy uważali, że źródłem szczęścia jest życie w zgodzie z cnotami, panowanie nad żądzami i głosem wewnętrznym, gdyż tylko na to mamy wpływ. Na czynniki zewnętrzne wpływu nie mamy, więc nie powinny nas one zajmować. To właśnie codzienne podejmowanie wysiłku życia w zgodzie z najważniejszymi wartościami jest źródłem szczęścia, niezależnie od tego, czy przynosi pomyślność materialną, popularność towarzyską czy też pomaga rozwijać karierę zawodową.

Podstawą praktyki stoickiej jest też umiejętność odróżniania rzeczy od nas zależnych i tych, na które wpływu nie mamy i podjęcie decyzji o skupieniu się tylko na tych pierwszych.

Może dlatego przyjęci stoickiej propozycji definicji szczęścia nie jest dla mnie łatwe. Wydaje mi się ona zgodna z moim upodobaniem do upraszczania, ale jednocześnie jej zastosowanie sprawia, że wiele rzeczy, które mnie obecnie zajmują, musiałabym uznać za nieistotne, a to budzi we mnie opór. Opór, myślę, wynikający z lęku przed zmianą i koniecznością sięgnięcia głębiej, aby zrozumieć swoje prawdziwe pragnienia. Może ten sam lęk towarzyszył parze, którą wspomniałam wcześniej i woleli skupić się na zaplanowaniu odpowiednich dekoracji na rocznicę ślubu, zamiast zaspokoić potrzebę kontaktu i bliskości poprzez wspólny spacer?

Łatwo powiedzieć, ale od czego mam zacząć?

Jeśli chcesz spróbować oprzeć swoje poczucie szczęścia na percepcji, zamiast konieczności realizacji jakiegoś scenariusza lub kupowania przedmiotów, możesz spróbować od odpowiedzi na takie pytania:

Jak sobie wyobrażam sytuację, w której jestem szczęśliwa? czy muszą być w niej spełnione jakieś warunki? jakie? dlaczego?

Czy jestem teraz szczęśliwa? jeśli nie, dlaczego? czego brakuje, abym czuła się szczęśliwa? czy to, czego mi brakuje, jest zależne ode mnie, czy nie?

Życzę Ci udanych poszukiwań!

Po więcej informacji na ten temat możesz sięgnąć na stronę Stoic Way. Może zainteresuje Cię odcinek podcastu o stoickim podziale na rzeczy zależne i niezależne? znajdziesz go tutaj.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczyć spam. Dowiedz się więcej jak przetwarzane są dane komentarzy.